Nefropatia cukrzycowa – epidemiologia



Zapadalność na nefropatię cukrzycową w pierwszych 10 latach trwania cukrzycy typu 1 jest niewielka, a w pierwszych 5 latach praktycznie nie występuje. W drugiej dekadzie rośnie i wynosi około 2,5%/rok w 15 roku trwania choroby. Następnie obniża się do mniej niż 1% rocznie. Można zatem przyjąć, że jeżeli w ciągu pierwszych 20 lat trwania cukrzycy typu 1 nie rozwinęła się nefropatia cukrzycowa, ryzyko wystąpienia choroby jest już niewielkie.

Dla porównania, w cukrzycy typu 2 już w momencie rozpoznania choroby aż u 15-30% pacjentów stwierdza się mikroalbuminurię, a u 3% objawową nefropatię cukrzycową.

U pacjentów z już rozwiniętą nefropatią cukrzycową w przebiegu cukrzycy typu 1 do rozwoju schyłkowej niewydolności nerek dochodzi po 10 latach u 50% chorych, a po 20 latach u 75%. W cukrzycy typu 2 schyłkowa niewydolność nerek rozwija się po 20 latach u ok. 20% chorych. Wynika z tego fakt, że wśród pacjentów rozpoczynających leczenie nerkozastępcze dializami, pacjenci ze schyłkową niewydolnością nerek w przebiegu nefropatii cukrzycowej stanowią obecnie najliczniejszą grupę.

Szybkość postępu choroby aż do schyłkowej niewydolności nerek zależy od wielu czynników, m.in. stopnia wyrównania stężenia cukru we krwi (glikemii) i redukcji nadciśnienia tętniczego.

Warto zaznaczyć, że mikroalbuminuria poprzedzająca wystąpienie jawnej nefropatii cukrzycowej jest wskaźnikiem uogólnionego uszkodzenia śródbłonka naczyń i czynnikiem ryzyka nie tylko nefropatii cukrzycowej, ale także niezależnym silnym czynnikiem ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Trzeba mieć więc świadomość, że chorzy na cukrzycę typu 2, u których stwierdza się mikroalbuminurię, są bardziej narażeni na zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych niż na rozwój schyłkowej niewydolności nerek.

W związku z tym, że pojawienie się białkomoczu i niewydolności nerek znacznie pogarsza rokowanie i zwiększa śmiertelność, niezwykle istotna jest jak najwcześniejsza diagnostyka choroby nerek u pacjentów z cukrzycą (patrz dalej: „badania przesiewowe”). To pozwala na podjęcie we wczesnym okresie choroby działań terapeutycznych mających na celu przeciwdziałanie hiperfiltracji, wystąpieniu mikroalbuminurii oraz hamowaniu jej progresji do jawnego białkomoczu, a w ten sposób – zapobieganie bądź spowolnienie rozwoju niewydolności nerek.

Opublikowano: 16 stycznia 2019