Choroba Hashimoto



Choroba Hashimoto jest chorobą tarczycy, gruczołu położonego w dolnej części szyi. Tarczyca jest odpowiedzialna za wydzielanie hormonów, głównie tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3), które regulują metabolizm i wpływają na funkcjonowanie niemal wszystkich tkanek naszego organizmu.

Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy jest przewlekłe autoimmunizacyjne (limfocytowe) zapalenie tarczycy, czyli właśnie choroba Hashimoto. W przebiegu tego schorzenia dochodzi do powolnego niszczenia komórek tarczycy przez komórki układu odpornościowego.

Na chorobę Hashimoto bardziej podatne są kobiety, Częstość zachorowań zwiększa się z wiekiem, choć mogą zapadać na nią nawet dzieci.

OBJAWY

Choroba Hashimoto przebiega różnie, a jej objawy związane są z niedoborem hormonów tarczycy oraz z wielkością gruczołu. Na początku choroby tarczyca może być powiększona (tzw. wole). Obecnie choroba Hashimoto jest uznawana za jedną z najczęstszych przyczyn wola.

Początkowo czynność tarczycy może być prawidłowa. W trakcie dalszego przebiegu rozwija się subkliniczna (utajona), a następnie jawna niedoczynność tarczycy.

W przypadku niedoboru hormonów tarczycy, czyli niedoczynności tarczycy, mogą wystąpić następujące objawy o różnym stopniu nasilenia: zmęczenie, uczucie zimna, obniżenie nastroju, zaburzenia koncentracji, jak również przyrost masy ciała, zaparcia, spowolnienie czynności serca, chrypka, zaburzenia miesiączkowania, osłabienie libido (popędu płciowego), niepłodność. Obserwuje się także wypadanie włosów, łamliwość paznokci, suchość i bladość skóry. Charakterystyczny jest obrzęk podskórny, najlepiej widoczny na twarzy i rękach, który, w przeciwieństwie doobrzęków w przebiegu chorób serca i nerek, nie ulega wgłębieniu przy ucisku. Z powodu zmniejszenia przepływu krwi przez nerki i wydalania mniejszej ilości wody z moczem, pacjenci, szczególnie z chorobami nerek, są bardziej narażeni na przewodnienie. W badaniach laboratoryjnych można stwierdzić niedokrwistość, zwiększone stężenie cholesterolu, prolaktyny i obniżone stężenie sodu we krwi.

DIAGNOSTYKA

Diagnostyka w kierunku choroby Hashimoto i/lub niedoczynności tarczycy jest najczęściej przeprowadzana u osób:

  • z objawami sugerującymi niedobór hormonów tarczycy,
  • z powiększeniem tarczycy (wolem),
  • z grupy ryzyka rozwoju choroby Hashimoto, m.in z innymi chorobami autoimmunizacyjnymi (na przykład cukrzycą typu 1, reumatoidalnym zapaleniem stawów) i rodzinnym występowaniem autoimmunizacyjnych chorób tarczycy.

Diagnostykę zwykle rozpoczyna się od badań laboratoryjnych, oceniając:

  • czynność tarczycy za pomocą:
    TSH, czyli hormonu tyreotropowego, który pobudza tarczycę do produkcji hormonów,
    fT4, czyli tyroksyny, to jest hormonu uwalnianego przez tarczycę.
  • obecność przeciwciał skierowanych przeciwko tarczycy, a zwłaszcza przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO); przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG) są badaniem pomocniczym.

Ponadto lekarz może zlecić wykonanie badania USG tarczycy w celu oceny wielkości i budowy/struktury tarczycy.

LECZENIE

Niestety nie istnieje leczenie, które powstrzymałoby niszczenie gruczołu. Pacjenci z chorobą Hashimoto i niedoczynnością tarczycy przyjmują brakujący hormon lewotyroksynę. Wskazania do leczenia, jak i dawka leku, powinny być ustalane indywidualnie, a skuteczność terapii kontrolowana, dlatego do czasu stabilnego wyrównania czynności tarczycy wizyty u lekarza mogą być dość częste, np. co około 2 miesiące.  Zaleca się regularne stosowanie tego samego preparatu, na czczo. Ze względu na liczne interakcje lewotyroksyny z innymi lekami (stosowanymi m.in. w leczeniu cukrzycy czy hipercholesterolemii), a także suplementami diety (żelaza, wapnia, magnezu), konieczne jest poinformowanie lekarza o wszystkich przyjmowanych preparatach.

Prawidłowe leczenie i monitorowanie choroby Hashimoto pozwala na funkcjonowanie bez objawów choroby.

Dotychczas nie udowodniono skuteczności specjalnej diety w leczeniu choroby Hashimoto.  Jej stosowanie ma jednak uzasadnienie u pacjentów z dodatkowo występującą celiakią (chorobą trzewną), nietolerancją pokarmową lub nadmierną masą ciała.

Opublikowano: 3 maja 2020